Friday, July 22, 2016

ASAL MULA NI MAS DI DOLOK PINAPAN

Dolok Pinapan on ima dolok na terletak di dataran tinggi bagian timur kota Pakkat Humbang Hasundutan. di toru ni dolok i, adong ma huta ima huta banuarea. Jadi sebagian wilayah kecamatan pakkat dohot parlilitan ketinggianna di atas 1500 m dpl. Hira-hira 3% ma daerah dolok pinapan, molo tabereng sian kemiringan ni daerah dolok pinapan na tardok datar holan 11 % , landai 20 % , miring sekitar 69%. Jadi adong do cerita ni dolok pinapan on tarsingot tu mas na tartanom di dolok i nasa balga ni ulu ni hoda.Dinajolo ninna, di jaman na, disada huta di toru ni Dolok Pinapan , adong ma dua halak namartinodohon. Sada ma I digoari si Lingga jala tinodohonna namargoar si Purba, alai tutu dah, ndang namandok marga lingga au, tarlumobi marga purba, alai ido goar ni nasida padua. Nasopot somarama do nasida, sopot somarina, molo dihata sisaonari didok ma nasida na yatim-piatu. Ianggo ngolu siganup ari do, holan sian na nilehon ni halak do nasida asa mangolu, sipata ma si Lingga on lao mangula tu saba ni halak, asa adong dapot innon mangan songon upa nasida karejo.
Alai sipata ma molo so adong ulaon di luat i, mangalului hau baen soban ma nasida nadua tu tombak, dungi digadis nasida ma manang ditaruhon ma soban na binoanna on tu jabu ni akka namora i, dungi dapot dahanon ma nasida, ima di loppa gabe balanjo nasida. Tung naporsuk ma tahe parngoluon i, boi ra tabayangkon bohama halak naso marama-so marina. Manipat ari ima parngoluon ni nasida shat tu na magodang nasida. Diasada tikki, masa ma haleon potir, sude akka hauma saba dang adong parbuena, ai di huta i, sude do jolma mar hauma sba jala ido songon dalan ni ni ngolu di hutai nang di huta na humaliang Dolok Pinapan i. Sega ma partaonan binaen ni logo ni ari, dang adong aek lao tu saba i, jala batang aek pe nunga godang na marsik. Atturaparon ma jolma saluhutna. Jala akka eme nang boras na disimpan di hobbang nunga mulai suda. Hape anggo berengon nian namasa on, dang na ra suda dope las ni ari on. Nunga godang parhuta i lao manombang tu luat ni deba disihadaoan. Akka ama-ama, nang akka doli-doli nunga godang lao masiadapari tu huta na asing gaji-gajian asa adong manuhor boras. Bohama si Lingga dohot si Purba, ia naeng lao nasida gajian tu donganna sahuta, hape akka parhuta i pe nunga tong susa situtu, jala dang adong be siharapponon ni nasida. Molo najolo, olo dope angka hombar jabuna mangalean songon gadong lao allangonna nasida, hape saonari dang adong be. Dinasadari, didok si Purba ma tu hahana i, “ua loppa majo gadong i abang asa adong allangon, nunga tolu ari iba naso mangan on” huhutma marhusor ibana sian podomanna saotik, alai dang tarsarat na be patna, ala nasomangan i nasida gabe marsahit boltok ma si purba. Tung mansai asi ma rohani si Lingga tu tidodohonna i, madetuk pangkilalaan, bohama na samudar on, alai bohama baenon, tu ise ma lao mangido gadong asa adong loppaon. Manang songon dia pe tahe, asa lalap anggikkon, hubuat ma batuon, huloppa ma. Ima ro tu pikkiran ni si Lingga. Dungi dibuat ma batu nasa pohul-pohul, dipamasuk ma tu hudon i, dipagalak ma api jala diloppa ma batu on. Sai digor-gori nasida ma api on. Dungi didok si purba ma tu hahana i, “Nunga boha abang gadong i, nunga masak? asa niallang sabiji” “Dang dope anggi, paima ma satokkin nai, ai pir dope”. huhut ma songon na disigat jala dibukka tutup ni hudon on, alai anggo ibana nunga tumatangis mamereng tinodohonna na marsahit i. Dungi, dung lelelng, disukkun muse ” nunga boi allangon gadong i abang”. “tokkin nai hian ne anggi, ngaltek dope, papodom ma jo disi” ninna si Lingga mangalusi. Dang tartaon nasida be, huroa ala ni malena, jala ala ni ngol-ngol na paimahon batu naniloppa na on, tarpodom ma nasida nadua. Dungi rap marnipi ma nasida nadua, di nipi na i, ro ma sada namatua-tua mandok tunasida ” Ua laho ma hamu martangiang tu pussu ni Dolok Pinapan an, martangiang ma hamu tu Mulajadi Na Bolon, pangido hamu ma nasa sipangdoan muna, dungi lehononna ma dihamu”. Dang sadia leleng, rap tarsunggul ma nasida, rap marsipaboaan nipi ma nasida na dua, hape apala pas do nipi nasida jala sarupa. Ninna si lIngga ma mandok anggina i ” Beta ma taulahon anggia, songon nanidok ni natua-tua i, atik boha tahe adong nanaeng lehonon ni Namarhuaso i, huompa pe ho annon “ Dialusi si Purba ma ” Beta ma tutu abang, dng sai binoto i, atik na toho do pandohan ni natua-tua i.” Borhat ma nasida nadua mannakkoki dolok Pinapan i, asa si masitogu-toguan ma nasida nadua, jala dang di ingot be namale. Anggo diroha na sida, bohama asa hatop sahat jala asa martangiang nasida, atik boha tutu adong lehononni namarhuaso i tunasida. Sai didalani ma, sipata maradi, sipata di oppa si Lingga anggina i laho nakkok tu ginjang. Dung sai didalani, sahat ma nasida tu pussut ni dolok, jala ditatap nasida ma dompak rura i, di ida ma tutu ha ulion i sian ginjang. ( molo manatap hita sian pussut ni dolok i tarida ma laut barus tung massai patar, sai hira na boi ma ta danggur laut barus sian pussut ni dolok i dohot muse molo tabereng tu arah barat tarida ma akka gunung-gunung mulai sian daratan aceh, jala parbonom ni mata niari pe tarida ma sian dolok i tung massai uli ). Dungi dipukka nasida ma partonggoan i, huhut ma disurakkon nasida asa dilehon tu nasida manang aha pe taho naboi allangon nasida. Nunga marpiga jom nasida namartangiang i alai dang adong dope na dapot, sahat ma tu na opat ari sai martangian nasida, manjouhon tu mula jadi nabolon i. Di palima arihon, dung bollang matanasida na dua, dibereng ma dijolo nasida MAS na mansai balga situtu, pola do olat ni nasa ulu ni hoda. Humordit jala mansai las ma roha nasida memereng i, dang dipardulihon be namale, marsurak jala manortori ma nasida mamereng balga ni mas i. Didok si Lingga ma tu anggina i ” Jaga ma jo dison anggia, asa laho au tuat tu huta, laho mangalap sipanganonta, jala huboan ma saotik mas on, songon manuhor siallangon i” “Olo abang, lao ma ho hujaga pe dison, jala boan ma akka naporlu tu son, asa boi taboan mas on tu huta” ninna si Purba mandok abang na i. Dungi borhat ma silingga, jala nunga tung mansai las rohana. Dung lao si Lingga tuat tu huta mangalap siallangonna, diela-ela sibolis i do sipurba asa didokma ” Ah,…seang nai tahe bagu duaon mas on, nda tumagon ma holan diau? boha ma akkal asa unang dohot be si Lingga mambagi arta on?”. Dibuat ma hau-hau, di okkal ma tano i, dibaen ibana ma lohung-lohung na bagas, jala dipambaeni ma disi akka runja-runja na tajom, asa molo mardalan innon haha na i, tarlombang jala masuk ma tu lombang naung binahenna i, dungi mate ma. Dungi di ibana sandiri ma mas nabolon i. Nang si Lingga pe tong do disonggopi sibolis i namandok ” Ah….holan di ho do mas i, ai hodo na ulloa mangopa anggimi tu ginjang, jala tngiangmu do na diturehon namarhuaso i”. Dungi lului ibana ma akkal laho pamamatehon anggina i, dibaen ma rasun tu sipanganon i, ai dirohana, dung diallang si Purba innon sipanganon na binoanna i, mate ma ibana dungi holan di ibana ma arta i. Dang sadia leleng, sahat ma si Lingga muse tu pussut ni Dolok i, jala dibereng ibana ma tinodohonna i nunga jonjong disi paimahon ibana. Marsurak ma ibana paboahon harorona i didok ma ” Nunga ro au anggi mamboan sipanganon” huhutma marlojong ibana. Hape naso panagaman ni ibana, pintor tarjollung ma ibana tu lubang na bagas jala pittor ribak ma butuhana tu ruji-ruji na adong di bagas lubang i, laos mate satokkin. Disi dibereng si purba nunga mate hahana i, mekkel ma ibana jal didadapothon lubang hamatean ni abang na i. Las ma rohana dibuat ma sipangnon naung binoan jala dibukkus dohot denggan. Dung diallang ma sipanganon i alai dang sangka rohana jala holan ibondut sahali dope nunga pittor peak ibana jala pittor mate. Dilaon-laon ni ari dung lam leleng, sadari, dua ari sahat tu namarminggu-minggu, dungi marganti taon lam sumurut ma mas nabolon i tu toru ni tano, jala dang adong nanggo sahalak sian parhuta i namamboto. Ido alana asa gabe adong mas di Dolok Pinapan.

No comments:

Post a Comment

jika anda tertarik silahkan tinggalkan komentar anda